Prolog
Lundrimi ajror, që në kohë të lashta, ka tërhequr vëmendjen dhe është lakmuar nga njerëzit. Jo për aventurë por për ta zotëruar atë. Disa, që janë përpjekur, ia kanë dalë të bëhen pjesë e shkencës aeronautike, në funksionin e pilotit, teknikut apo specialistit të aviacionit. Të tjerë që nuk e kanë pasur këtë shans, kanë mbetur thjesht soditës e janë kënaqur me atë që kanë vrojtuar e janë bërë dashamirës të lundrimit ajror. Fluturimi dhe ata që e realizojnë atë, mendoj se nuk e kanë shumë të nevojshëm reklamimin e punës së tyre.
Mjafton të dëgjojë njeriu uturimën e aeroplanit që kalon sipër, dhe, instinktivisht ngre kokën lart e kërkon objektin që fluturon. Zhurma që vjen nga qielli, se ç’ka një tjetër tingull që e tërheq njeriun, i shton atij kënaqësinë dhe krenarinë. Nuk besoj të ketë njeri që nuk i ka provuar këto ndjesi, në veçanti kur ka vënë re siluetin e aeroplanit që fluturon sipër tij, ose kur vështron gjurmën e bardhë që lë një aeroplan i cili fluturon në lartësi. Njeriu që e përjeton këtë, jo vetëm që ndjen një lehtësi në shpirt, provon një kënaqësi e krenari të paparë por dhe e radhit veten me fluturakët, pavarësisht se çapitet në tokë apo rrugëton me mjete tokësore apo detare.
Sa e sa fëmijë, në moshën kur thurin ëndrra, e kanë ndjerë veten pjesëtarë të lundrimeve ajrore dhe u ka lindur, në rrethana të ndryshme, dëshira për të fluturuar si zogjtë fluturakë. Kur janë rritur, në moshën e adoleshencës, mjaft prej tyre i janë futur udhës së lundrimit ajror, kurse ata që nuk e kanë pasur atë mundësi, kanë jetuar me ëndrrën e tyre fëmijërore. Si rregull, njerëzit janë futur në udhët e qiellit në moshë mjaft të re, në adoleshencë. Si moshë më e përshtatshme, për t’u bërë pilot, është preferuar ajo 18-19 vjeç. Në praktikë janë evidencuar, ndonëse të rralla, raste kur prurjet kanë qenë të moshës më të rritur.
Aviacioni shqiptar njeh 2 raste kur të rinjtë janë nisur për të fituar një profesion dhe udhës kanë ndërruar mendim; kanë braktisur "dashurinë e parë" e kanë përqafuar udhën e fluturimeve ajrore. Rasti i parë, ka të bëjë me historinë e heroit të këtij rrëfimi: Minush Shevqet Karalliu dhe i dyti, bën fjalë për bonjakun Dhimitraq Vasho, i mbetur jetim qysh në fëmijëri, i cili, duke qenë në vitin e dytë të Fakultetit të Inxhinierisë Mekanike, e braktisi atë, me vullnet të plotë, shkoi në Shkollën e Lartë të Aviacionit, për t’u bërë pilot dhe ia arriti qëllimit. Minushi nuk e pati fatin të bëhej pilot, por, ndonëse e la pasionin në mes të rrugës, ai ishte me shans që gjithsesi qëndroi pranë fluturimeve e u vu në shërbim të tyre, në një profesion të domosdoshëm. Të dy, në kohë të ndryshme, kanë braktisur Universitetin e Tiranës, Fakultetin e Inxhinierisë Mekanike, në vitin e dytë dhe hynë në Shkollën e Aviacionit, për t’u bërë pilotë.
Ajo që tërheq vëmendjen, në të dy rastet, është tronditja e thellë që përjetuan, pasioni i patreguar që i shtyri djemtë të braktisnin njërin nga fakultetet e lakmuara, për një profesion kaq të nderuar por të vështirë.
Pak histori
Shërbimi sinoptik në vendin tonë u organizua në vitin 1947. Kuadrot e parë që e drejtuan këtë shërbim, ishin ish-partizanë, të cilët, fill pas çlirimit të vendit, shkuan në Jugosllavi (Zemun), ku ndodhej shkolla e aviacionit jugosllav. Pesëdhjetë kursantët e parë të aviacionit ishin të specialiteteve të ndryshme: fluturues dhe të shërbimeve pranë fluturimit. Në këtë grup bënin pjesë dhe ish-partizanët: Hamit Kotoni; Nazmi Daja etj. të cilët do të përgatiteshin si meteorologë. Pas ndërprerjes së marrëdhënieve ndërpartiake dhe ndërshtetërore, me Jugosllavine, këta dhe kandidatë të tjerë si: Nuri Bajko; Seit Berisha; Petrit Leka; Engjell Korça etj. u dërguan në shkollën sovjetike përkatëse ku u diplomuan si sinoptikanë. Derisa u organizua si shërbim me vete, sinoptika ishte në përbërje dhe në vartësi të Institutit Hidrometeorologjik, me seli në Tiranë.
Para dhe në vitet e Luftës së Dytë Botërore, në territorin e vendit tonë funksiononte një rrjet i dendur aerodromesh dhe fushash uljeje (lëndina të blerta). Një e tillë ishte në Tiranë (Laprake); në Kuçovë (në Uren Vajgurore); Në Vlorë (afër portit); në Shkoder (Shtoj); në Kukes (Bicaj); në Korçë (Drenove); në Gjirokastër (Valare), etj. Pranë çdo aerodromi apo fushe uljeje funksiononte shërbimi sinoptik, me njerëz e me mjete të kufizuara. Në vitin 1951, në të gjithë territorin e vendit, u organizua një rrjet i gjerë pikash vrojtimi të shërbimit sinoptik, të cilat qëmtonin të dhëna faktike mbi motin e i transmetonin ato në Stacionin Qendror të Sinoptikës, në Tiranë. Grumbullimi dhe klasifikimi i të dhënave mbi motin shërbenin si orientim për ata që zhvillonin fluturime ajrore dhe për bujqësinë.
Njëri nga stacionet e para sinoptike, atë vit, u ngrit dhe në qytetin malor të Voskopojës. Ky stacion, me një vrojtues dhe me mjete të kufizuara, ka funksionuar, që nga krijimi (1951) deri më sot (2018). Ky fakt ka një domethënie të madhe dhe ia vlen të studiohet. I pari vrojtues i kësaj pike ishte Toli Grosi, i cili, para se të niste punë, kreu një kurs kualifikimi afatshkurtër, në Tiranë. Të dhënat mbi tendencat e motit, Toli, ia transmetonte me një telefon manual, Stacionit Qendror të Sinoptikës, në Tiranë.
Në vitin 1985, Toli Grosi u nda nga jeta dhe vendin e tij e zuri i biri, Nastasi. Kur stacionin sinoptik të Voskopojës e menaxhonte Toli Grosi, i biri, Stasi, duke shkuar vazhdimisht pas të atit, "i vodhi" atij zanatin; për rrjedhojë, kur u vu në krye të këtij stacioni sinoptik provincial, Stasi nuk ishte fare profan.
Në vitet e Diktaturës, paga mujore e Stasit ishte 6500 lekë dhe, për çdo të diele e festë shërbim, i jepej një shtesë page prej 500 lekësh. Këtë pagë, merr sot e kësaj dite Stasi sinoptikan. Gjatë vitit të mbrapshtë 1997, edhe stacioni sinoptik i Voskopojës, nuk i shpëtoi vandalizmit e shkatërrimit. Familja Grori, u mundua ta mbronte stacionin dhe mjetet e tij, por një glob qelqi që shërbente për të studiuar diellin dhe yjet, ra pre e këtij vandalizmi. Aktualisht, stacioni sinoptik i Voskopojës është thuajse i braktisur.
Për të, veç Stasit, nuk kujdeset njeri. Vlen të them se aparaturat (regjistruesit e lagështisë së ajrit, termometrat e tokës dhe të ajrit, 2 flugerat etj.), të cilat i pashë në kohën për të cilën po shkruaj, ishin në gjendje të mirë pune dhe funksiononin normalisht. Kjo mund të jetë një rast i rrallë, jo vetëm në vendin tonë. Mbase do të ishte më mirë, po të kujdesej dikush për këtë stacion, i cili ndodhet në një pikë të largët e "të vdekur" të rajonit Juglindor të vendit.
Jetëshkrimi
Minush Shevqet Karalliu, i cili, në rrethe të caktuara shoqërore njihet dhe me emrin Memush; si nip i mullait të Hormoves të rrethit të Tepelenës me të njëjtin emër, është lindur në qytetin e Tiranës, në rrugën: "Faik Trenova"; Nr. 4; më 6 korrik të vitit 1940. Prindërit e tij biologjikë: Nënë Sanija dhe Baba SHevqeti, ishin shqiptarë autoktonë. Origjina e Shevqetit ishte nga fshati Hormove i rrethit të Tepelenës, si fëmijë i birësuar nga Mulla Memush Karalliu. Në këto kushte, Ai pranoi për mbiemër atë Karalliu. Nëna e Minushit - Sanija, ishte e lindur dhe e rritur në fshatin Fushebardhe të rrethit të Gjirokastrës.
Familja dhe fisi i saj, në Fushebardhe, mbanin mbiemrin – Shehu. Çifti: Sanije dhe Shevqet Karalliu, prunë në jetë katër fëmijë. Ata sipas kohës kur u lindën ishin: Bakiu; Javeri; Ikbalja dhe i fundit ishte Minushi.
Si fëmijë i fundit i çiftit, Minushi u rrit "nëpër këmbët" e më të rriturve dhe në kujdesin e tyre, në vilën që ndërtoi babai i tij, i ardhur në Tiranë, në vitet ’30 të një shekulli më parë. Familja e Minushit ishte tradicionale dhe përparimtare. Brenda saj sundonin rregulli, edukata e shëndoshë qytetare, respekti ndaj njëri-tjetrit dhe ndaj të tjerëve. Këtë e dëshmojnë qartë gjitonët e tyre dhe shokët e fëmijërisë e të moshës madhore të Minushit. Edhe në figurën e Tij, ishin gdhendur tiparet që trashëgoi nga prindërit dhe nga familjarët.
Qysh në fëmijërinë e hershme, tek djali i tretë i familjes Karalliu u shfaqën disa tipare të qenësishme, në karakterin që po formohej. Zgjuarsia natyrale ishte e dukshme tek Minushi i vogël, ashtu si shkathtësia shoqëruese e saj. Në karakterin e Minushit që po rritej me prirje për të nxënë; shpirti i mirë dhe çiltërsia ishin të dukshme. Ato, dita-ditës u rritën, së bashku me bartësin e tyre, krahas rritjes së shtatit të tij dhe pjekjes, mendërisht. Duke luajtur me bashkëmoshatarët, në rrugicën përballë e në mëhallë, Minushi, në lojërat e asaj kohe, shpalosi vlera që reflektonin edukatën e shëndoshë që mori në familje dhe jetën në komunitet, me shokë si vetja e më të mirë se ai.
Mësimet e shkollës fillore, Minushi i përcolli në Shkollën "e Kuqe", e cila kishte grumbulluar goxha përvojë në mësimdhënie dhe kishte mësues, me kulturë dhe me edukatë të shëndoshë qytetare. Në shkollën fillore Minushi u shqua, si nxënës "shembullor" me prirje të dukshme për të mësuar. Edhe në mësimet e shkollës së mesme, të cilat Ai i përcolli në gjimnazin e mirënjohur "Qemal Stafa", vijimësia e rezultateve shumë të mira në mësime ishte karakteristikë dalluese tek Minushi adoleshent. Treguesit e lartë cilësorë në mësime; karakteri i tij i pastër, dëshira e pashoqe për t’u thelluar në proceset e diturisë dhe qëndrimi miratues i familjarëve të tij, pas përfundimit të mësimeve të gjimnazit, e çuan Minushin adoleshent në portat e Universitetit Shtetëror të Tiranës. Në fillimvitin shkollor 1959 -1960, Ai u regjistrua dhe nisi studimet e larta në Fakultetin e Inxhinierisë Mekanike të këtij universiteti, ku në vitin e parë, shpalosi bagazhin e njohurive dhe shfaqi dëshirën për t’u thelluar në botën e pafundme të shkencës.
Mirëpo, djalin e vogël të xha Shevqetit, nuk e kënaqnin as programet, as ato njohuri që merrte në fakultet. Mendja e tij "fluturonte" gjetkë. Ai, duke parë aeroplanët që fluturonin mbi Tiranë dhe, duke studiuar lëndën e Astronomisë, të cilën e kishte shumë për zemër, dëshironte të dinte diçka më shumë për Aeronautikën dhe procesin e lundrimit ajror të agregatëve që merrnin pjesë në të. Prandaj ndërroi mendim dhe vendosi të ndërronte fakultetin, me shkollën e aviacionit, për t’u bërë pilot dhe për t’i provuar vetë e për t’i ndier proceset që ndodhin në fluturim.
Më 26 gusht të vitit 1960, së bashku me 35 djem të zgjedhur nga maturantët e Shkollës së mesme Ushtarake "Skenderbej", ku bënin pjesë: Bashkim Kozeli; Ahmet Sulejmani (Zogu); Mustafa Gjokutaj dhe Fadil Nenaj (Braho) si dhe një nëngrup me kursantë, të cilët kishin fluturuar me aeroplanët jak - 18 A, në fushën e blertë të aerodromit të Qytetit "Stalin", ku bënin pjesë: Bahri Meshau (Permeti); Surri (Musa) Barbullushi; Thanas Papa; Rrapo Kodheli; Sazan Abibi; Bardhyl Lubonja; Koco Biku; Lutfi Islamaj; Agim Ismaili; Sillo Melica, etj. të cilët do të bashkoheshin me Minushin në të njëjtën skuadrilje, së bashku me të ardhurit nga jeta civile, maturantët: Vaso Leko Pesha; Sherif Hajnaj (Braksi); Dhori Zhezha; Roland Sofroni; Sefedin Tomcini; Jorgaq Bahshevani; Agron Balashi; Pandeli Lëngu; Xhevit Kabella; autori i këtij shkrimi etj. Kontingjenti i kursantëve për pilotë dhe ai i rishtarëve, me një aeroplan të tipit TU - 104, i prodhimit sovjetik dhe me ekuipazh të tillë, pas 2 orësh fluturim, u ulën në aeroportin moskovit të "Sheremetjevos". U ushqyen në një mensë (restorant me çmime të lira), diku në qendër të metropolit sovjetik. Minushi vinte nga universiteti dhe, për shkak të moshës më të rritur, arsimit të lartë që kishte nisur, prirjeve të tij për të zotëruar gjuhë të huaja, dhe faktit që gjimnazi "Qemal Stafa" ku Ai kishte përcjellë mësimet e shkollës së mesme, i kishte shërbyer për të përvetësuar më mirë nga ne të tjerët Gjuhën Ruse. Prandaj, në heshtje, pa bërë votim, e kishim pranuar, me ndërgjegje si përgjegjës të grupit tonë dhe si përkthyes.
Kur zumë vend në atë sallë, për të drekuar, u mblodhëm, si zogjtë e klloçkës rreth Minushit, e Ai, jo pa krekosje përkthente, kërkesat tona. Oficeri sovjetik, ai që na priti në aeroport e na shoqëroi derisa na dorëzoi në shkollë, siç duket kryente dhe rolin e financierit. Ai menaxhonte paratë e rrogës sonë të parë dhe mbante në shënim shpenzimet e secilit prej nesh. Në restorant, siç duket, ushqimi ishte i porositur prej tij dhe kamerieret, 3 – 4 vajza adoleshente, të bukura e të veshura me shije, të lehta si flutura, me buzëqeshje që nuk i ndahej fytyrës së tyre, qarkullonin në atë sallë, rreth tavolinës së gjatë duke servirur gjellët e porositura më parë. Shumica e djemve të kategorisë sime vinim nga fshati e nuk kishim parë as të tillë komoditet, as të tillë bukuri; ca më pak një sjellje aq të ëmbël të atyre “shtojzovalleve”, të cilat buzëqeshjen e kishin pambarim. Si ballkanas të vërtetë, gjatë drekës konsumuam shumë bukë. Sapo vihej mbi tavolinë kanistra me bukë gruri, të prerë në feta të holla, ne e kishim përlarë. Pa e bërë qejfin qeder, vajzat, me atë buzëqeshje që ndriçonte sallën, vinin mbi tavolinë një shportë tjetër, plot me bukë. Edhe shporta pasardhëse pësonte fatin e të parës dhe ne vazhdonim të hanim, si më parë e ato sërish buzëqeshnin këndshëm. Njëri nga shokët tanë, si u dend mirë me bukë e me gjellë, kërkoi të pinte ujë. E tha me zë të lartë: “Dua ujë!” E dëgjuan kamerieret, pa prishur terezinë e pa përtuar buzagazin, u skuqën pak në fytyrë e bënë të habituren. Fjala ujë, në gjuhën e tyre, tingëllon si organi seksual i një mashkulli. Shoku ynë e tha fjalën pa e ditur kuptimin. E dëgjoi Minushi e iu drejtua shokut: “Mos, o gomar, se ashtu i thonë organit seksual të burrit!” U turpërua shoku ynë, por të paktën nuk la shije të keqe tek vajzat sovjetike që na shërbenin[i]. Një tjetër porositi birrë e kamarieret ia sollën. Kujtoi se ua hodhi, birbua se ne nuk kishim asnjë lekë në xhep, por kur na numëroi paratë e rrogës së parë muajore oficeri sovjetik, atij i mbajti dhe çmimin e birrës që piu në Moske. Minushin, në çdo rast e kishim përkthyes nga rusishtja, derisa ia morëm dorën Gjuhës Ruse.
Në buzëmbrëmjen e 26 qershorit 1960, nëpërmjet udhës së hekurt, mbi një tren me fjetje, që shkonte drejt hapësirave të Jugut të Bashkimit Sovjetik, të shoqëruar nga një oficer i Ushtrisë Sovjetike, pas 2 ditëve (netë) udhëtimi mbërritën në qytetin e Rostovit mbi Don dhe, prej andej, me një autobus ushtarak, u akomoduan në Aviogorodok (qyteti i aviacionit), rrethi i Batajskut, ku do të zhvillohej programi teorik i fluturimeve e më pas, në pranverën e vitit 1961, do të nisnin fluturimet, me aeroplanët e lehtë mësimorë, me helikë, të tipit Jak - 18 A. Në këtë regjiment shkollë, gjetëm të tjerë kursantë shqiptarë, të cilët studionin përdorimin e helikopterit të mesëm ushtarak- Mi-4. Disa syresh ishin: Agim Nanaj; Agron Galanxhi; Muharrem Hida; Ndue Logu (Mehilli); Hetem Mehmeti; Albert shkurti; Burhan Nurja; Vangjl Nakuci; Ali Levanaj; Ramo Mejdiaj; Nasi Leka; etj. Këta ishin kursantë të vitit të tretë dhe e zotëronin fare mirë Gjuhën Ruse, sidomos i mirënjohuri Mikel Janku, i cili "shkëlqente" si pilot dhe si rusishtfolës. Regjimenti i Batajskut, ishte i përzier. Atje mësonin kursantë nga vendi ynë, kursantë nga Hungaria dhe nga Kuba; më vonë erdhën dhe kursantë nga Vietnami e nga Laosi. Minushi, kur ne arritëm të komunikonim në Gjuhën Ruse, u lirua disi nga përkthimi i Rusishtes, por, meqenëse zotëronte dhe Gjuhën Italiane, merrej vesh për bukuri dhe me kursantët e ardhur nga Kuba, të cilët, ishin me ngut dhe nuk e mësuan mirë rusishten.
Në përgatitjen teorike, e cila zgjati deri në pranverën e vitit 1961, Minushi, me njohuritë që kishte për botën dhe për shkencat ekzakte dhe me vullnetin e jashtëzakonshëm që kish, i cili kishte në themel vullnetin për t’u bërë pilot, veçohej nga ne fillestarët, në drejtim të njohurive teorike. Gjatë stinës së dimrit, në shkollë, me kursantët shqiptarë, u formua një grup artistik, ku Minushi, si këngëtar, me zërin e tij "brilant", prej tenori me shtrirje të gjerë kishte vendin e protagonistit kryesor. Ai i jepte tonin jetës artistike të grupit artistik të shqiptarëve. Me kompleksin artistik të përbërë nga kursantë shqiptarë të të tri grupeve, jepnim shfaqje artistike, jo vetëm në Aviogorodok (qyteti i Aviacionit) e në qytetin e Batajskut por dhe në Rostov mbi Don, i cili, në atë kohë numëronte mbi 1.5 milionë banorë dhe ishte njëra nga qendrat me më peshë të atij vendi "gjigant". Koncertet tona pëlqeheshin shumë nga vendasit, të cilët na duartrokisnin gjatë dhe fuqishëm.
Disa nga këngët që këndonim, nëpër qytet dhe në shëtitjen e mbrëmjes, para gjumit, kishin melodi e ritëm rreshtor. Në atë kohë, ecja me rresht, edhe nga fjetina në mensë, si rregull kryhej me këngë rreshtore dhe këngët tona pëlqeheshin shumë.
Në koncertet që jepte grupi ynë artistik, në qytetin e Rostovit mbi Don, dhe në qytete të tjera Minushi këndonte, nga ato këngë të cilat, aso kohë ishin në modë dhe njerëzit, në veçanti të rejat e të rinjtë sovjetikë, i këndonin, në çdo rast e me patos. Këngë të preferuara të tij ishin: "… Marina; Marina; Marina…" dhe "Volare"; të cilat Ai i këndonte në Gjuhën Italiane dhe kënga e tij shoqërohej me duartrokitje të pandërprera. Në një rast, duke kënduar përpara një publiku solid e të kulturuar, Minushi, harroi tekstin e këngës dhe ngeci. Një shok, nga salla, bëri suflorin e i dha "kopje" tenorit: "Futja në shqip", i sugjeroi shoku, "se këta nuk marrin vesh". Dhe Minushi, vijoi këngën, në shqip, me tekst të improvizuar aty për aty.
Të më falë lexuesi, për arsyen e thjeshtë se për ta dëftuar ndodhinë sa më pranë të vërtetës, siç ngjau, jam i detyruar të përdor fjalor vulgar, i cili nuk është karakteristikë e shkrimeve të mia. Dhe kënga vijoi: "… Futja p… e gri sallatë, sa të shkojë dhe kjo natë". Shpërthyen duartrokitjet dhe brohoritjet frenetike, të vendasve, të cilët, për inercion, pa kuptuar asnjë fjalë, u relaksuan, pa masë. Të njëjtën gjë, bëri Minushi, edhe kur këndonte në duet, me shokun tonë të grupit: Petraq Koroveshi. Ata, të dy këndonin këngën:
"Aty, tek menjolla; po të pret belholla;
Prite djalo-prite, vajzën devollite…!"
Harruan tekstin popullor këngëtarët tanë dhe dolën nga situata, duke improvizuar mbetjen e tekstit me fjalë të sajuara në atë çast. Nuk e kuptuan vendasit artdashës, këtë manovër të zgjuar të djemve tanë të mençur. Ishin reflektimi i shpejtë i Minushit dhe zgjuarsia e shkathtësia e tij që e favorizonin për të dalë nga çdo situatë e paparashikuar.
Në pranverën e vitit 1961, kur fusha e blertë e aerodromit të Batajskut, u lirua nga bora e dimrit dhe, në vend të saj jeshiloi bari, mbasi dhamë provimet teorike, bëmë përgatitjen në tokë e u hodhëm me parashutë, mbi aerodrom, nga lartësia 800 m; në një ditë të bukur prilli, kur moti u ngroh, e zogjtë fluturakë, nisën të ndërtonin folenë, nisëm fluturimet në rreth, me aeroplanët e lehtë mësimorë Jak - 18 A, me instruktorin sovjetik të pilotimit në kabinën e dytë. Minushi, i cili, teorikisht ishte diçka më lart se ne dhe fluturimin e kishte pasion e qëllimin e jetës, iu përfill punës, me seriozitet e me vëmendje të shtuar, për të përfituar sa më tepër nga çdo ngritje në ajër. Minushi përgatitej, seriozisht dhe në të gjithë komponentët përbërës, për çdo fluturim. Ai ishte tepër i zgjuar dhe, vrojtonte, çfarë them? Minush Karalliu "fotografonte" veprimet e instruktorit të tij, të cilat i përsëriste, disa herë me përpikëri e me një vullnet të paparë.
I kishin thënë disa kursantë paraardhës, të prapambetur në çështjet teorike, të cilat ata nuk i mësuan kurrë, jo pa shpoti se në ajër, nuk do t’i pikaste dot, as forcën ngritëse; as rezistencën ballore, e as forcat e tjera që veprojnë në një objekt, i cili lundron në hapësirë, siç është aeroplani. Tiranasi i zgjuar e me shkollë, i dëgjonte, jo pa respekt ata që ishin më të lashtë, por në mendjen e tij, ruante tjetër opinion. Minushi e kishte të qartë se nuk do t’i vështronte forcat e ndryshme që ndërveprojnë e të tjera që kundërveprojnë njëra-tjetrës e në një objekt fluturues, por, me kohë, duke fluturuar, i ndjeu ato. Në ngritje, p.sh., kuptoi efektin e momentit xhiroskopik të helikës; në pilotazh, ndjeu efektet e mbingarkesës pozitive e në ndonjë rast provoi dhe ndjesinë e mbingarkesës negative etj. Kur fitoi një farë përvoje, vetjake, në fluturim, Minushi, nisi ta ndjente me të ndënjura, rënien (prosadken) e aeroplanit, në ulje etj.
Ai e përfundoi programin e përgatitjes ajrore, të kursantit fillestar me tregues mesatarë dhe mbi mesataren e grupit. Shokët e grupit dhe instruktorët e pilotimit, mezi pritnin të vërtetoheshin dhe në rastin e Minushit, lidhja dhe ndikimi pozitiv e i padiskutueshëm i nivelit të ngritur teorik, me përvetësimin e elementeve të fluturimit. Ata, në fakt, nuk u zhgënjyen në pritmëritë e tyre. Minush Karalliu ishte në radhët e kursantëve shqiptarë, nga më të përparuarit. Minushit nuk ishte nevoja t’ia shpjegoje dy herë, të njëjtën gjë; Ai i përthithte shpejt, deri në detaje, elementet e fluturimit dhe ishte i përpiktë, për zbatimin e kërkesave të tyre.
Tregues konkret i aftësisë dhe predispozicionit të tij për t’u bërë pilot, ishte dhe fakti që Minush Karalliu ishte ndër kursantët e parë shqiptarë të grupit që u lëshuan në ajër, të vetëm, pa instruktorin sovjetik në kabinën e dytë. Rasti i Tij ishte njëherazi një inkurajim i madh për të tjerët dhe shembull pozitiv që duhej ndjekur. Minushi i kaloi detyrat dhe ushtrimet e programit të fluturimeve, sipas radhës dhe pa pengesa.
Për fat të keq, më 14 shtator të vitit 1961, kur kursantët shqiptarë, dolën në startin e fluturimeve dhe shtruan shenjat e ngritjes e të uljes të aeroplanëve, për të dhënë provimin përfundimtar, në ajër, një urdhër ogurzi, bëri që, në mënyrë ultimative, grupi ynë i kursantëve, të kthehej me urgjencë në Moskë, ku na priste një aeroplan i posaçëm, i cili do të na kthente në Shqipëri, duke e ndërprerë programin e përgatitjes. Erdhi kështu goditja e parë për Minush Karalliun. E çfarë goditjeje? U godit, por nuk u vra ëndrra e tij e lundrimit ajror. Jetonte tek Minushi shpresa se në vendin tonë, Ai dhe shokët e grupit ku bënte pjesë, të kthyer me dhunë nga studimet për pilot, në Bashkimin Sovjetik, do të vijonin programin e përgatitjes ajrore, në Shkollën e Aviacionit, e cila u rihap në Vlorë, pas një odiseje mashtrimesh, në fillim të vitit 1962.
Ishin kohë të vështira. Ndërprerja e marrëdhënieve ndërpartiake e më pas ndërshtetërore, mes vendit tonë dhe atij të sovjetëve, solli rrjedhoja të rënda për të gjithë vendin; në veçanti u ngushtua shumë aviacioni ynë ashtu si ushtria, në tërësi. Shkolla e aviacionit u rihap e u mbush me të kthyer, por kapacitetet e saj, përfshi resurset e avionëve dhe të instruktorëve të teknikës së pilotimit ishin fare të pamjaftueshme dhe të papërshtatshme për të kryer fluturime ajrore. Nuk kishte as aeroplanë; as instruktorë të teknikës së pilotimit. Çdo ngritje në ajër, i kushtonte ekonomisë sonë "një djall e gjysmë"; resurset, në të gjithë treguesit teknikë, ishin mjaft të limituara e nuk mjaftonin për të përballuar krizën e rëndë që pllakosi vendin tonë.
Izolimi ishte konkret, i ashpër dhe ndihej kudo. Nuk kanë thënë më kot, në anët tona se: "Kur zihen atllarët, shqelmat i pësojnë gomerët!" Udhëheqësit e të dyja palëve në konflikt, bënin politikë "të madhe", por, politika e tyre inatçore rëndonte mbi të vegjlit.
Me kursantët për pilotë, të cilët u kthyen në "shtëpi" për të vijuar fluturimet, u organizua një skuadrilje fluturuese. Me urdhër nga lart e jo pa prapamendim, kursantët për pilotë, iu nënshtruan një komisioni mjekësor i cili e kishte të qartë detyrën: Duheshin nxjerrë të paaftë për të fluturuar sa më shumë kursantë për pilotë, pavarësisht se parametrat shëndetësorë i kishin brenda normave të lejuara. Kësaj "kasaphane" nuk i shpëtoi dot, as Minushi. U deklaruan të paaftë për të fluturuar, pa ndonjë shkak bindës, djem që "të merrnin gjak në vetull"; elemente me prirje e me talent për të fluturuar dhe nga ata që deri atëherë kishin dëftuar, në tokë e në ajër vullnet e këmbëngulje dhe aftësi për t’u bërë pilotë. Prirja e tyre drejt lundrimit ajror ishte e dukshme.
Nuk është vendi as nevoja të bëjmë evidencë, për arsye se gjërat njihen e janë thënë kushedi sa herë por mund të pohoj, pa hezitim e me përgjegjësi se kursantë si Minush Shevqet Karalliu; Bashkim Dervish Kozeli; Fadil Nenaj (Braho); Vaso Leko Pesha; Zydi Fetah Mecaj etj., ishin të lindur për të fluturuar e nuk erdhën rastësisht në atë profesion. Minush Karalliu, i cili trokiti në dyert e qiellit, mbasi braktisi një "dashuri tokësore", për një tjetër "dashuri, qiellore" më të madhe se e para, pësoi zhgënjimin e dytë. Mirëpo, nuk thonë më kot se çdo e keqe, nuk vjen vetëm për të bërë keq. Minushi nuk qe fare i pafat. Ai vërtet u zhgënjye, madje keqas, por ishte me fat që qëndroi e u specializua në një shërbim i cili është i lidhur ngushtë e në shërbim të fluturimeve ajrore; në atë të aeronavigacionit.
Si ndodhi kjo?
Disa ish-kursantë për pilotë, si Minush Shevqet Karalliu e shoku i tij Bashkim Dervish Kozeli, u profilizuan si meteorologë, në Stacionin Qendror të Sinoptikës, në Tiranë, nëpërmjet një kursi të posaçëm. Instruktorë të tyre ishin meteorologët me përvojë: Seit Berisha; Petrit Leka; Nuri Bajko; Engjell Korça etj. Niveli arsimor e kulturor dhe dashuria për ajrin bënë të mundur që Minushi, pavarësisht se ishte zhgënjyer në ëndrrën e tij të jetës, fluturimin, t’i përfillej, me seriozitet e me këmbëngulje, punës për të përfituar sa më tepër nga përvoja e begatë e mësimdhënësve të tij. Inteligjencia e tij dhe vullneti i rrallë, bënë të mundur që djali i xha Shevqetit të "shkëlqente" edhe në këtë fushë e të futej në labirintet e profesionit të ri, tepër interesant.
Nga viti 1962, Minush Karalliu, i emëruar në Regjimentin "Peza" të Qytetit "Stalin", në detyrën fisnike të meteorologut, derisa u transferua, në Regjimentin e Rinasit, në vitin 1971, punoi me zell e me përgjegjshmëri, zgjeroi njohuritë për profesionin e ri, u konfirmua si specialist i mirëfilltë; u thellua në të rejat e shkencës së sinoptikës e të fluturimit. Ai ishte shumë i kënaqur e i plotësuar për faktin se do të ishte vazhdimisht pranë fluturimit dhe në shërbim të tij; i cili, në fund të fundit ishte ëndrra e tij e jetës, e ndërprerë padrejtësisht. Minush Karalliu u formua, shpejt, si profesionist i mirëfilltë; i aftë e kompetent, në detyrën e tij me peshë, duke u renditur ndër më të përgatiturit e vendit dhe nuk mbeti thjesht një specialist i rëndomtë, nga ata që tërhiqen zvarrë, në fund të rreshtit; nga ata që dinë vetëm të lexojnë në hartën sinoptike, të mbushur me izobara; temperaturën, presionin atmosferik, drejtimin dhe shpejtësinë e erës, por, nga shifrat, duke lexuar midis rreshtave, vështronte tendencën e motit. Horizontit teoriko – shkencor të tij dhe sjelljes plot mirësi e korrektësi, i shtohej, si dhuratë nga Zoti, zëri "brilant" i një tenori me shtrirje të gjerë. Kësisoj, figura e tij u kompletua dhe me përbërës të rinj, siç ishte kënga e tij e pafund dhe aftësia e një rrëfimtari e humoristi të pëlqyer.
Viti 1971 e pruri sinoptikanin Minush Shevqet Karalliu, në Regjimentin e Rinasit, ku ai, përveç që drejtonte shërbimin meteorologjik të regjimentit, kishte në vartësi e "ushqente" me të dhëna mbi motin edhe aviacionin civil, i cili, më vonë doli si shërbim me vete. Në Regjimentin e Rinasit ku kishte pranë dhe familjen e origjinës, Minushi erdhi si specialist i mirëformuar, i pjekur e i aftë dhe ku personaliteti i tij u ngjit më lart. Ai shndriti, më tepër dhe në të gjitha drejtimet.
Viti 1964 kishte qenë fatlum për djaloshin simpatik Minush Karalliu. Ai u lidh me martesë me zj. Lejla Bakiri, një vajzë që rridhte nga fisi i fisëm Bakiri nga qyteti i Gjirokastrës. Të dy të rinjtë u ndodhën me fat që gjetën njëri-tjetrin. E veçanta e lidhjes midis tyre, ishte dashuria e ndërsjelltë; respekti për njëri-tjetrin dhe mbështetja që i jepnin shoqi-shoqit, në çdo punë e në të gjitha situatat.
Nga lidhja e tyre bashkëshortore erdhën në jetë dy vajza: Merlini, e cila u lind në shkurt të vitit 1966 dhe Anila, një vit më pas. Meraku i madh i dy prindërve fisnikë e të shkolluar, zj. Lejla dhe shokut tim të grupit, ishte t’i rritnin vajzat të shëndetshme e t’i edukonin për së mbari që të bëheshin qytetare të denja të këtij vendi dhe, natyrisht, të arsimoheshin si prindërit dhe familja e tyre prindërore. Në fakt, të dyja vajzat, të cilat përfunduan arsimim të lartë dhe u shquan për sjellje dhe edukatë shembullore, ua zbardhën faqen prindërve dhe e justifikuan përkujdesjen e tyre.
Sot ato janë të nderuara e gëzojnë respekt në rrethet shoqërore e në vendet e tyre të punës.
Nuk e kam të lehtë t’ju përcjell të plotë jetëshkrimin e këtij njeriu, i cili, gjithë jetën gëloi e nuk u ndal, si në punë dhe në këngë siç gurgullojnë përrenjtë malorë ujëplotë e zhurmëshumë, prej gurëve që përcjellin, me vrullin e tyre të natyrshëm. Minushin e gjeje përherë në veprim, si në rini, kur ishte në moshë të pjekur dhe kur doli në pension. Kur ishte në detyrën e sinoptikanit në Regjimentin "Peza" dhe banonte në Qytetin "Stalin", për Atë njeri nuk kishte një vijë që të ndante kohën e veprimit nga koha e pushimit mbasi Minushi ishte përherë në aktivitet. Përveç detyrës funksionale, të cilën e kryente me përkushtim e me cilësi, Minushi ishte mjaft i dëshiruar e i mirëpritur, në rrethet kulturore e artistike të qytetit. Ai i jepte tonin veprimtarisë kulturore dhe artistike, e cila kishte vazhdimësi, dhe ishte i mirënjohur në të gjithë trevën.
Shtëpia e Kulturës e kësaj qendre naftëtarësh ku jetonin dhe mjaft familje intelektualësh, të terrenit e të Ushtrisë gumëzhinte nga veprimtaritë e dendura kulturore - artistike, në të cilat, si "zë i parë" ishte Minushi. "Pesha" e zërit të tij "brilant", pushtoi skenat e qytetit të Beratit, u dëgjua dhe në njërin nga festivalet kombëtare të këngës së lehtë. A thoni se ajri, kalit dhe kordat e zërit e i bën ata që çajnë qiellin të kenë dhe zë bilbili, si zëri i Hektor Lakos; Minush Karalliut; Astrit Mersinit; Besnik Hashorves etj. etj. të cilët kanë qenë të afirmuar si këngëtarë vlerashumë. Ndoshta dikush i këtij profesioni mund të bëjë një analizë më të saktë të lidhjes mes këtyre dukurive interesante.
Si në Regjimentin e Qytetit "Stalin" ku u formua si meteorolog dhe në atë të Rinasit ku erdhi më i pjekur mendërisht e profesionalisht dhe më i burrëruar, Minushi, si në detyrë dhe në jetë shpalosi vlera të rralla të njeriut me personalitet interesant. Njerëzit e thjeshtë nuk bënin dot përcaktimin e kufirit mes seriozitetit dhe shakasë së tij të këndshme. Ku ishin njerëzit tok (jo të rreshtuar për shkak të detyrës) e ku gëlonte shakaja, njerëzit e dinin se në qendër të saj ishte Minush Karalliu, duke dëftuar, si një rrëfimtar i veçantë, qyfyret e njerëzve, të ngritura në art e të thëna aq ëmbël, sa nuk i mbetej qejfi e nuk lëndohej asnjëri. Si bletët i mblidheshin njerëzit atij burri; madje e kërkonin dhe e gjenin. Në të dy regjimentet, në ditët (netët) kur në aerodromet respektive zhvilloheshin fluturime; ditën apo natën, në kohë me diell, apo kur retë kishin mbuluar qiellin, Minushin e gjeje pranë drejtuesit të fluturimeve, me mendim të qartë për aktualitetin dhe prognozën e motit, të gatshëm për të ndihmuar atë që drejtonte pilotët në ajër, në mënyrë që të shmangeshin befasitë, rrjedhojë e kapriçove të motit.
Vlerat e vërteta të Minush Karalliut, si njeri e si specialist, pse jo dhe si artist, do t’i rrëfejnë njëri pas tjetrit, ata që kanë punuar e kanë jetuar më gjatë pranë tij. Me këtë që shkruaj nuk dua të shkarkoj përgjegjësinë nga vetja, por rrekem t’ju përcjell një opinion më të kompletuar e më të qartë.
Opinione për Minushin.
Njeriu i letrave shqip, Bashkim Dervish Kozeli, shok grupi i Minush Karalliut, opinionin kushtuar shokut të tij e ka titulluar: "Shoku im Minush Karalliu". Në shkrimin e tij të paqortueshëm, Bashkimi, plot dashuri e respekt ka hedhur në letër: "… Atë ditë udhëtonim me tren, nga Moska, në Rostov mbi Don, ne, një grup djelmoshash shqiptarë, që dilnim për herë të parë jashtë shtetit, ca nga emocionet, ca nga e panjohura, qëndronim si të hutuar dhe të tulatur nëpër vagonët. I vetmi që lëvizte i shkujdesur dhe na gjallëronte ishte Minushi, një djalë nga Tirana. Paksa zeshkan, me sytë gjithë dritë, me trup mbi mesataren ecte, me krahët paksa të hapur, a thua i gëzohej ëndrrës që po realizonte për t’u bërë aviator.
Unë, me disa shokë vinim nga Shkolla Ushtarake "Skenderbej", mjaft të tjerë nga Shkolla e Aviacionit në Kuçovë dhe ishim më të drojtur e më të përmbajtur në këtë vend të huaj… Ndërsa Ai, a thua se kishte bredhur botën… Na dëftonte historira me humor e qeshte edhe vetë, me zërin në kupë të qiellit. Edhe kur arritëm në qytetin ku do të mësonim për pilotë dhe u rreshtuam, ndryshe nga ne, Ai nuk dinte të ecte me hap rreshtor. Jo vetëm kaq, por Ai mbante të zbërthyera edhe dy kopsat e sipërme të xhaketës. Unë që isha mësuar ta mbaja uniformën të mbërthyer, e kisha në krahë dhe, jo pa inat, i fola: "Mbërthe jakën!" Ai më shkeli syrin e më tha: "Jo! Se bëj pis qaforen!" E vërteta është se Ai mbahej më pastër nga të gjithë ne, por, ushtarak i vërtetë nuk u bë kurrë.
Lëndët teorike i përvetësonte me një lehtësi të veçantë, ndonëse mjaft prej nesh i kishim të vështira. Kjo, mbase ngaqë Gjuhën Ruse e njihte, pa ardhur atje; madje zotëronte edhe Italishten. Një ditë më tha: "Në teori jam mirë, por në fluturime, nuk e di si do të dal… kërkon përqendrim e disiplinë, si ju që vini nga shkolla ushtarake; ndërsa unë lashë fakultetin e erdha për t’u bërë pilot… E kam ëndërruar qysh se isha fëmijë; nuk e di, si do të ndihesha po të mos e arrija?" "Mos fol budallallëqe, ti do të dalësh vetëm, ndër të parët …" – i thashë. I ndritën sytë e më përqafoi.
Që nga ajo ditë, ne të dy, u bëmë shokë të ngushtë. Minushi, vërtet fluturoi vetëm ndër të parët. Atë ditë, na ndau llokume dhe filloi nga humori i tij i cili nuk i shterronte, kurrë. Me zërin e tij melodioz, Ai na nderonte nëpër koncertet tona artistike. Shokët e tjerë formonin korin, unë recitoja; Sybi Koci e Mikel Janku vallëzonin, ndërsa Minushi shkëlqente si solist … Ai ishte tenor i lindur; madje, më vonë këndoi edhe në një nga festivalet e Radio- Televizionit Shqiptar.
Aq me emocione interpretonte, sa i duhej peshqiri i Pavarotit, për të fshirë djersët.
Acarimi i marrëdhënieve me ish-Bashkimin Sovjetik, na ktheu në Shqipëri, pa përfunduar programin e fluturimeve. Por, për Minushin dhe për mua goditi një fat edhe më i keq. Në një komision të Spitalit tonë Ushtarak, Ai dhe unë, dolëm të paaftë për të fluturuar … Komanda e Aviacionit na çoi të studionim për sinoptikanë, pranë Qendrës së Sinoptikës, në Tiranë. Aty, me Minushin u miqësuam edhe më shumë. Aq sa, edhe dashurinë për vajzat që u bënë shoqet tona të jetës, nuk ia mbanim sekret njëri-tjetrit.
Minushi shkonte në takim i veshur me petka civile, me shumë sqimë, se uniforma ushtarake nuk i shkonte fare. Ndërsa unë vishesha ushtarak, se i veshur civil, dukesha si i futur në thes.
Së bashku njohëm thellë njëri-tjetrin. Aty kuptova se vërtet Minushi trashëgonte traditën familjare e pastërtinë gjirokastrite, por në Tiranë ku ishte rritur, Ai kishte përthithur emancipimin kryeqytetas, kulturën prej intelektuali, mendjen e hapur, zemrën e gjerë; civilizimin qytetar.
Shpreh psherëtimë, me dhimbje që nuk arritëm të bëheshim aviatorë; kur vështronim lart në qiell, si sinoptikanë... Por prapë gjenim ngushëllim … sipër reve fluturonin shokët tanë."
Shkroi Bashkim Dervish Kozeli; në Tiranë, më 06.04.2018
Piloti ushtarak i klasit të dytë, në aeroplanët supersonikë – Delo Isufi (Seraj), poet i afirmuar e jurist i mirënjohur, e ka njohur në punë e sipër e ka punuar mjaft kohë së bashku me të. Ai sjell për lexuesin këtë opinion: "… Minush Karalliun e kam njohur kur shërbeja në Regjimentin e Aviacionit "Peza" të Qytetit "Stalin", në vitet ’70 të shekullit të kaluar. Ai ishte sinoptikan e unë pilot gjuajtës - bombardues. Minushi e kishte "nisur vrapin" për t’u bërë pilot, në ish-Bashkimin Sovjetik, por me mbërritjen në vendin tonë, si i përzënë për shkaqe që nuk vareshin prej tij, në vendin tonë, Ai u deklarua i paaftë për të fluturuar. Nostalgjia dhe dashuria e zjarrtë e tij për të fluturuar e çuan Atë në hullinë e profesionit të sinoptikanit, i cili është shumë pranë e në shërbim të atyre që ngrihen në ajër. Kësisoj, Minushi nuk u nda kurrë nga bota e çuditshme e aviatorëve.
Minushin e gjeje përherë në mes të fluturuesve, të qeshur e të gëzuar, duke dëftuar barcaleta të bukura me një elokuencë të cilën e kish vetëm Ai, e me pasion të paparë. Shpirti i tij poetik dhe mënyra e rrëfimit, e cila të rrëmbente, më ngjanin sikur Minushi fluturonte, së bashku me ne dhe sikur ishte në çdo kohë, me ne, në çdo detyrë ajrore. Minush Karalliu ishte mjaft simpatik dhe në të gjithë qenien e tij. Mund të dëshmoj se Ai njeri i veçantë ishte simpatik, në shpirt, i tillë në mendime e i paparë si këngëtar dhe i pëlqyeshëm e koherent në sjellje. Tek Minushi gjeta një njeri të thjeshtë, të afrueshëm e njerëzor; me humor të këndshëm dhe dashamirës.
Ajo krijesë fantastike, nuk mund të kishte urrejtje për asnjë njeri; Ai dhuronte vetëm gëzim e mirësi. Humori i pëlqyeshëm dhe buzëqeshja e tij me dashamirësi, ishin si "një gurrë e pashtershme, pa anë e pa mbarim".
Minush Karalliu ishte fisnik e nga derë fisnikësh. Ai shquhej si njeri me horizont arsimor e kulturor dhe të dhuronte kënaqësi, kur e dëgjoje të këndonte. Njerëzit e tij të familjes e të fisit, si njerëz me nivel e me qytetari, ishin në vende të preferuara në hierarki, por Minushi, asnjëherë nuk i shfrytëzoi këto si avantazhe për vete. Minushit, nisur nga temperamenti dhe nga sjellja adekuate, nuk mund t’i përcaktoje një moshë. Ai kishte moshën e këngës e të humorit.
E kam njohur si një njeri, i cili nuk fliste kurrë keq, për të tjerët edhe kur ia tepronin. Ai nuk ishte i prapaskenave, por ishte i hapët e fliste me çiltërsi. Prandaj e donin dhe e respektonin të gjithë sa e njohën.
Minushi krijoi (formoi), një familje fisnike, siç ishte dhe vetë. Ai u lidh me martesë me të zgjuaren, gojëmjaltën dhe shpirtbegatën – Lejla, e cila është një shembull që duhet ndjekur.
U ndjeva keq, kur mësova për ndarjen e tij nga jeta, parakohe.
I paharruar qoftë kujtimi i tij!"
Shkroi Delo Isufi (Seraj); në Tiranë, më 24 qershor 2018
Fatbaedha Kule Ndini, sinoptikane, nxënëse dhe kolege e Minush Karalliut, ruan këto mbresa për "heroin" e këtij rrëfimi: "… Nga dritarja e kujtesës, më bie ndër mend nisja e rrugëtimit, në profesionin e meteorologut, 40 vite të shkuara, kujtoj shefin tim të parë, Minush Karalliu, kur më priti me një buzëqeshje të çiltër e hokatare dhe me shumë dashamirësi. Atë ditë, e cila ishte e para, për mua, prisja, në stacionin e autobusit që shkonte në Rinas në shoqërinë e Nënës sime. Ajo, si gjithë nënat e kujdesshme kur përcjellin fëmijët në një punë që e nisin për herë të parë, gjithë shqetësim pyeste: "Si do të ambientohesha me punën dhe si do të përshtatesha me njerëzit?" Shkoja për herë të parë në një punë të panjohur. Shqetësimin e Nënës sime e kuptoi Minushi i zgjuar dhe nisi ta qetësojë me fjalë të "mëndafshta", të cilat rridhnin si një gurrë e pashtershme dhe thuheshin me elokuencë, nga një "mjeshtër" i vërtetë i fjalës.
"… Mos u shqetësoni, aspak, Zonjë! Sot është ditë gëzimi, për familjen tuaj: vajza juaj do të futet në një punë të mirë e në një profesion të bukur…". Njëherazi, pashë se buzëqeshja e tij e çiltër nuk i ndahej nga fytyra dhe sytë i shndritnin, me dashamirësi.
Në atë kohë, Minush Karalliut i ishte ngarkuar detyra për të ngritur qendrën e parë zyrtare të shërbimit meteorologjik aeronautik në Aeroportin Civil, krahas atij militar. Zbatimi i këtij projekti serioz kërkonte profesionalizëm dhe metodologji të përparuar, të kohës e vizion të qartë. Izolimi që i ishte imponuar vendit tonë e bënte më të vështirë këtë ndërmarrje. Kushtet e reja që rrodhën e kishin bërë të vështirë shërbimin e në veçanti komunikimin me pilotët në ajër e me operatorë të shërbimit aeronautik. Hap pas hapi, kishte nisur komunikimi në Gjuhën Angleze dhe me kode.
Minushi, si kuadër i kualifikuar e kompetent, ishte caktuar të bënte përzgjedhjen e kandidaturave që do të bëheshin teknikë meteorologë, specialistë të mirëfilltë. Mbi bazën e njohjes që kishte, Ai e bëri përzgjedhjen nga efektivi i Shërbimit Kombëtar të sinoptikës, me qendër në Tiranë. Bërthama e specialistëve që përzgjodhi Minushi u kthye në një organizëm me njerëz të përgatitur si specialistë, të cilët u bënë mbështetja kryesore e tij, në detyrat që kryente. Nuk mund të mos kujtoj "korifejtë" e shërbimit meteorologjik Nuri Bajko; Seit Berisha; Engjell e Vangjeli Korça; Naxhi Dibra; Ali Kallaku etj. Këta, me përvojën e tyre dhanë kontribute me vlerë për formimin e zyrës së shërbimit meteorologjik të aviacionit civil. Në përbërje të këtij grupi dinjitoz, pata shansin të formohesha profesionalisht e si kuadër drejtues.
Minush Karalliu drejtonte me përgjegjësi e autoritet të merituar, por kishte dhe prirjen për të inkurajuar pavarësinë dhe individualitetin e vartësve. Kjo, sot mund të ngjajë me një klishe, por, në atë kohë ndeshej rrallë e tek drejtues të veçantë, si Minush Karalliu. Duke më qëndruar pranë, Minushi më mikloi pasionin për aplikimin e metodave shkencore të punës dhe më inkurajoi për të studiuar veçoritë klimatike dhe sinoptike të rajonit. Ndonëse detyrat brenda grupit ishin të qarta, e kishim kthyer në metodë pune diskutimin e lirë të çështjeve të mirëfillta profesionale.
Minushi ishte i qeshur e hokatar. Ai ishte fisnik, në qëndrim dhe një rrëfimtar i përkryer. Me mënyrën e tij të rrëfimit, Minushi stigmatizonte me kurajo qytetare, vulgarizimet dhe banalitetet e kohës. Lidhur me qëndrimet politike agresive të asaj kohe, Ai ishte objektiv, i matur, i kujdesshëm dhe i ekuilibruar. Shqetësohej shumë kur në shërbimin që drejtonte "binte" humori, sidomos pas ndonjë debati të ashpër profesional. Për të çtensionuar situatën, Ai, me shpejtësi e me mjeshtëri "derdhte" histori gazmore në atë mjedis, derisa situata të çtensionohej.
Si drejtues, Minushi çmonte punën e secilit; çdonjërit Ai i jepte hakun. Me gratë e me vajzat, Minushi sillej plot kujdes e me delikatesë të natyrshme. Jeta e bekoi me dy vajza, si drita, të bukura e të mençura si prindërit e tyre.
Modeli i shef Minushit ishte modernist e progresist. Ai mbeti pikë referimi, për të gjithë kolegët dhe për mua. I gjithë stafi e donte dhe e respektonte, i çmonte vlerat e tij dhe e nderonte. Puna së bashku me Minushin, edhe kur na duhej të punonim me orë të zgjatura, ditën dhe natën, bëhej e këndshme dhe më e lehtë. Ishim një grup i vogël punonjësish; punonim me orë të zgjatura dhe sipas standardeve europiane.
Vështirësitë që shtroi koha, i kapërcyem me përkushtim e me vëmendje, duke u fokusuar tek rregullat, rekomandimet, kodet dhe në materialet e konferencave shkencore ndërkombëtare. Minush Karalliu, me punë të palodhur e pa u kursyer, i parapriu progresit në shërbimin meteorologjik të Rinasit. Ai punonte pa e reklamuar veten dhe pa u ndier. Me punë të përbashkët u bënë të mundur kompjuterizimi dhe automatizimi i shërbimit sinoptik, i cili u integrua suksesshëm në rrjetin aeronautik ndërkombëtar. Puna plot pasion e aftësi e specialistëve të shërbimit meteorologjik shënon hapjen e udhës drejt progresit."
Shkroi Fatbardha Kule Ndini; marrë nga Facebook-u i Ermira Kules (motër e autores), i datës 20.08.2018
I mirënjohuri Petraq Koroveshi, pilot jetëgjatë, në aeroplanët supersonikë Mig - 19 S; shok grupi i Minushit, sjell këtë opinion: "… Minushin e njoha për herë të parë, kur vajtëm në Spitalin e Përgjithshëm Ushtarak, në Tiranë, për të kryer analizat. Do t’u nënshtroheshim analizave për të konkluduar nëse mund të bëheshim pilotë. Njohja ime me Minushin erdhi duke u thelluar, nga dita në ditë. Të dy ishim tiranas dhe shkonim për të njëjtin qëllim: donim të mësonim pilotimin. Atëherë mësova se Minushi kishte përfunduar gjimnazin dhe kishte kryer 2 vjet studime në Universitetin e Tiranës, por e kishte braktisur atë, për t’u bërë pilot. Ai e zotëronte Gjuhën Ruse, më mirë nga ne shokët e grupit të tij dhe mund të merrej vesh, fare mirë me rusët.
Më 26 gusht të vitit 1960, së bashku fluturuam drejt Moskës me një aeroplan Tu – 104 e më pas rrugëtuam me hekurudhë; u vendosëm në qytetin e Batajskut ku do të fluturonim në aeroplanin mësimor fillestar Jak – 18 A. Fluturuam por nuk e përfunduam programin. Më 14 shtator të vitit 1961, me një urdhër ogurzi, na hoqën nga starti i fluturimeve ku kishim dalë për të dhënë provimin në fluturim. Na urdhëruan, në mënyrë ultimative, që pas dy ditësh të kishim lënë hapësirat sovjetike dhe ne u kthyem, në Moskë ku na priste një aeroplan i posaçëm Tu - 104, me të cilin u kthyem në Rinas.
Minush Karalliu ishte tip i zgjuar, i shkathët e i hedhur. Ai i kapte shumë shpejt gjërat dhe orientohej lehtë në situata të ndryshme. Minushi këndonte mjaft mirë dhe e kishte pasion këngën. Ai interpretoi, me sukses, mjaft këngë, në shqip, në rusisht e në italisht, në garnizonin ku ishim të dislokuar dhe në festivalet që zhvilloheshin mes reparteve të aviacionit e të ushtrisë. Të dy, bënim pjesë në korin e repartit dhe shpesh interpretonim në duet. Më kujtohet kënga:
"… Aty, tek menjolla, po të pret belholla;
Prite, djalo - prite, vajzën devollite…"
Nuk e dinim të plotë tekstin e këngës dhe, e përsëritnim atë, ose ia futnim kot se koti. Vendasit, të cilët "shijonin" melodinë por nuk i kuptonin fjalët, na jepnin duartrokitje të stuhishme. Prapa kuintave, ne qeshnim me lot…!
Kur u ndërprenë marrëdhëniet mes partive dhe dy vendeve tona, të dy, në përbërje të grupit, u kthyem në Atdhe. Një komision mjekësor, me detyrë të "skartonte" sa më tepër kursantë, pa ndonjë argumentim, e nxori Minushin dhe mjaft të tjerë, të paaftë për të fluturuar. Shokut tim "i vranë" ëndrrën e jetës - fluturimin. Minushi u ndodh fatlum, se, së bashku me shokun tonë të grupit – Bashkim Kozeli, u specializua për sinoptikan, në Stacionin Qendror të Meteorologjisë, në Tiranë dhe u emërua në Qytetin "Stalin". Tashmë, edhe pse nuk do të ngrihej në ajër, Minushi do të ishte, në start, pranë fluturuesve dhe do të "jetonte" me ëndrrën e tij të jetës. Më pas, Ai u transferua në Regjimentin e Rinasit, ku shërbeu, derisa doli në pension, sipas ligjit për ushtarakët aktivë.
Minush Karalliu fitoi përvojë me vlerë dhe u bë kompetent, për parashikimin e saktë të motit, të cilin ua përcillte fluturuesve të rreshtuar, përpara se ata të çoheshin në ajër. Ai ishte i pranishëm në çdo fluturim dhe qëndronte pranë udhëheqësit të fluturimeve, derisa të lëshohej raketa sinjalizuese e përfundimit të kohës së startit.
Shoku im i grupit, ishte shumë i dashur, i qeshur dhe bënte shaka. Ai kishte një kujtesë për t’u admiruar dhe të bënte për vete me batutat e ëmbla e me rrëfimet e tij tërë humor. U nda nga jeta parakohe dhe papritur, nga një goditje kardiake."
Petraq Koroveshi, ish-pilot, shok grupi i Minush Karalliut; në Tiranë, më 17.03.2018.
Piloti i klasit të dytë, Agim Balili, komandant i njësisë së aviacionit në Qytetin "Stalin", Agim Balili – veteran i aviacionit, më dha këtë opinion: "… Minushin e kam njohur kur shërbeja në Regjimentin "Peza", të qytetit "Stalin". Unë isha pilot. Minushi ishte njëri nga njerëzit më të edukuar, më të kulturuar, më të ditur e më të thjeshtë, në regjiment e në qytet. Shakatë e tij, të rrëfyera me shumë humor të këndshëm e me elokuencë, na mbanin gjallë. Në rrethet shoqërore, sidomos kur ndodhej në mes të pilotëve, Minushi ishte "qendra e rëndesës". Të gjithë shokët e rrethonin me dashamirësi dhe e vështronin në sy, duke pritur të nxirrte nga goja, ndonjë qyfyr, të dëftuar me mjeshtëri. Sa bukur i dëftonte barcaletat, me humor e me moral, pa lënduar njeri. Ishte i kulturuar dhe i edukuar e nuk lëshonte fjalë të rëndomta. Kënaqeshim me shakatë e Minushit dhe mezi prisnim të vinte e nesërmja, për të dëgjuar Minushin.
Bardhyl Taci, njëri nga drejtuesit kryesorë të regjimentit, e mbante pranë vetes Minushin, në start. Vendi i tij ishte pranë Udhëheqësit të Fluturimeve, si ndihmës i tij.
Minush Karalliu i kishte bërë vend vetes dhe ishte i nderuar e i kërkuar edhe në mjediset ku banonte. Gjitonët e donin dhe e respektonin e Ai i donte shumë. Ata i mblidheshin, si bletë e kënaqeshin me të. Minushi kishte zë të ëmbël e të fuqishëm; Ai këndonte mjaft bukur. Në ansamblin artistik të regjimentit dhe në Shtëpinë e Kulturës së qytetit, zëri i ëmbël i tenorit Minush Karalliu kishte peshë. Bukuria e zërit të Minushit, jehoi, në mjediset artistike të Qytetit "Stalin" dhe në festivalin artistik të zonës së Beratit, madje dhe në një festival kombëtar të këngës së lehtë.
Pata shansin ta zëvendësoja Minushin në mjediset e banimit, kur Ai u strehua në një sipërfaqe tjetër banimi. Jam dëshmitar i asaj situate që u krijua në mjedis, pas largimit të Minushit dhe të zonjës Lejla, e cila, me pjekurinë, kulturën qytetare, edukatën e shëndoshë, pse jo dhe me hijeshinë e saj, meritoi respekt si rrallëkush mes banorëve. Edhe kur familja Karalliu vajti në një banesë tjetër, gjitonët "e vjetër" të tyre i kujtuan gjatë, si familje e qetë dhe e shëndoshë, dhe ruajtën vajtje - ardhjet, për shumë kohë. Ndarja e papritur e Tij nga jeta, më hidhëroi shumë! I paharruar qoftë kujtimi i tij!"
Agim Balili, pilot, ish-komandant i Regjimentit "Peza" të Qytetit "Stalin"; shkruar në Vlorë, më 24.06.2018.
Agim Ismaili, aviodrejtues i klasit të parë, shok klase i Minush Karalliut kujton: "… Me Minushin kam qenë student për pilot, në qytetin e Batajskut (ish-Bashkimi Sovjetik), në vitet 1960 - 1961. Me Të u bashkova sërish, kur Ai erdhi në detyrën e sinoptikanit, në Regjimentin e Aviacionit, në Tek shoku im i shkollës e i punës, kam parë një meteorolog (kuadër) të kompletuar.
Pilotët e Regjimentit ndiheshin të sigurt kur njiheshin me të dhënat meteorologjike të servirura nga Minush Karalliu, kur ata ishin të rreshtuar, disa çaste para se të fillonin fluturimet. Të dhënat meteorologjike dhe prognoza e motit që paraqiste Minushi ishin të sakta dhe të vërtetuara nga praktika shumëvjeçare, gjë që u jepte besim e siguri atyre që do të ngriheshin në ajër. Ata bëheshin "sy e veshë" dhe dukej sikur përpinin çdo fjalë që dilte nga goja e Minushit. E kisha pikasur interesimin e lartë të fluturuesve, në veçanti kur zhvilloheshin fluturime në kushte të vështira të motit, për të marrë klasin e dytë e të parë të pilotit. Besimi tek pilotët i sinoptikanit Minush Karalliu kish në bazë dhe faktin se Ai nuk kishte gabuar kurrë në ato që thosh. Minushi jepte të dhëna për motin edhe për fluturimet e aviacionit civil.
Minush Karalliu kish horizont, kulturë dhe edukatë të shëndoshë qytetare. Njohuritë e tij për sinoptikën ishin të thella dhe rrjedhojë e studimit të vazhdueshëm që Ai bënte, për të qenë në dijeni të të dhënave të shkencës "memece", të cilën ushtronte."
Agim Refat Ismaili, shok klase i Minush Karalliut, në shkollën e aviacionit, dhënë në Tiranë, më 4.07.2018.
Vangjel Baba, ish-pilot, veteran i
"… Minush Karalliun e kam njohur, në punë të përbashkët, kur, të dy shërbenim në Regjimentin "Peza" të Qytetit "Stalin". Ai ishte meteorolog e unë, në një detyrë tjetër. Ishim mjaft afër dhe me banesë. Kishim hyrje – dalje familjare, si gjitonë. Në kohën kur e kam njohur, në vitet ’60 të shekullit që shkoi, Minushi ishte një djalë, mjaft i mirë e pa komplekse.
E kam njohur, të qeshur, të gëzuar, me humor të këndshëm e të sjellshëm. Minushi dinte shumë barcaleta, të cilat i rrëfente bukur. Minush Karalliu ishte një familjar mjaft i kujdesshëm dhe një gjiton korrekt e me sjellje qytetare. Së bashku me bashkëshorten Lejla, e cila ishte mësuese matematike dhe një nënë e grua e përkushtuar. Çifti solli në jetë dy vajza, të cilat u rritën e u edukuan për së mbari dhe përfunduan shkolla të larta.
Kudo ku ndodhen, ato i bëjnë nder vetes; nderojnë dhe kujtimin e babait të tyre.
Dua të kujtoj një rast nga jeta jonë në të njëjtin komunitet. Minushin e njoha si njeri me zemër të madhe e me botë artisti: "… Me disa kolegë, në verën e vitit 1966 ishim për pushime, në Pogradec. U sistemuam në Shtëpinë e Pushimit të Ushtarakëve, ku kushtet për të pushuar ishin mjaft të mira. Minushi, me humorin e tij të rrallë e me mënyrën e rrëfimit si mjeshtër i madh, na dëftonte barcaleta, deri pas mesnate. Ato ditë pushimi Minushi na i bëri të këndshme e të gëzuara. Minushi, që në mëngjes mendonte se çfarë do të na rrëfente atë ditë.
Minush Karalliu ka lënë gjurmë në ndërgjegjen e njerëzve që e njohën, si njeri i mirë, i këndshëm e i pastër në shpirt."
I paharruar qoftë kujtimi i tij!"
Dhori Mertiri, pilot në pension, bashkëkohës i Minush Karalliut, vë në dukje: "… Minush Karalliun e kam njohur në Regjimentin e Unë isha pilot gjuajtës - bombardues e Ai sinoptikan. Minushin e kam të fiksuar në kujtesë, si një njeri të ditur, të afrueshëm me njerëzit, të qeshur e të komunikueshëm. Ai ishte i dashur me të gjithë; të gjithë shokët e donin e Ai i donte. Me një hartë në dorë, të shpalosur ku ishte e paraqitur në mënyrë grafike situata sinoptike, Minushi, përpara aviatorëve të rreshtuar në start, na dëftonte gjendjen dhe tendencat e motit. Ai raportonte mbi motin përpara se udhëheqësi i fluturimeve të jepte udhëzimet paraprake për fluturimet e asaj dite. Kur në aerodrom zhvilloheshin fluturime, vendi i Minushit ishte pranë udhëheqësit të fluturimeve, si njëri nga ndihmësit kryesorë të tij. Minushi, me zgjuarsi e me kompetencë profesionale ishte i gatshëm për të paralajmëruar, në kohë tendencat e përkeqësimit të motit. Minush Karalliun e kujtoj me respekt, si njeri i sjellshëm, i edukuar, dashamirës dhe hokatar.
I paharruar qoftë kujtimi i tij!"
Dhori Mertiri, pilot në pension. Në Tiranë, më 20 qershor 2018.
Tomorr Hoxha, bashkëkohës dhe koleg i Minush
"… Minush Karalliun e mbaj mend shumë mirë. Gjirokastritin e njohur, e kam pasur dhe gjiton, kur banoja në Qytetin "Stalin", në vitet ’60 të shekullit të kaluar. Ai ishte përgjegjës, në Stacionin Sinoptik të Regjimentit "Peza"… Minushi ishte njeri me kulturë të gjerë ushtarake dhe civile. Si sinoptikan, Ai ishte mjaft i aftë e kompetent.
Në ansamblin artistik të qytetit dhe në korin e shtëpisë së kulturës së Qytetit "Stalin", roli i Minushit ishte parësor e me peshë. Ai kishte shoqëri me shumë njerëz; ishte i thjeshtë e popullor. Mua më ka futur dashurinë për profesionin e meteorologut dhe më ka orientuar në këtë detyrë, si në kohën kur isha në Qytetin "Stalin" edhe kur u transferova në Vlorë e shërbeja në Shkollën e Aviacionit. Kjo është e vërteta e pastër lidhur me figurën e Minush Karalliut, si njeri e si specialist i sinoptikës.
I paharruar qoftë kujtimi i tij!"
Zydi Mecaj, shok klase i Minush Karalliut, aviodrejtues në
"… Minush Karalliun e kam pasur shok klase, në kohën kur studionim për t’u bërë pilotë në ish-Bashkimin Sovjetik. Për fat të keq, si unë dhe Ai, nuk mundëm të bëheshim pilotë por u kualifikuam në shërbime të tjera pranë fluturimit e shumë të lidhur me të. Unë u bëra aviodrejtues tokësor e Ai sinoptikan. Për shumë vite shërbyem në të njëjtin regjiment aviacioni ku ishim kolegë dhe shokë. Të dy, merrnim pjesë në format e përgatitjes së shtabit të regjimentit. Minushi ishte hokatar, dinte shumë barcaleta, të cilat i rrëfente aq bukur sa ne mbanim ijet me duar, kur rrëfente Minushi. Edhe Ai vetë gajasej me rrëfimet e tij.
Më kujtohet si sot, kur, në një stërvitje shtabi, komandanti i regjimentit – Refat Kasimati, para stërvitjes rreshtoi pjesëmarrësit dhe kur pikasi se mungonte Minushi, urdhëroi shefin e prapavijës - Nebi Meten, ta gjente Minushin, ta fuste në forcë për t’u trajtuar me ushqim. "Po nuk erdhi Minushi, nuk fillon stërvitja e shtabit", theksoi komandanti! "Si urdhëron!" – tha Nebiu e bëri siç e urdhëroi komandanti. Në fakt, nuk "shtyhej" stërvitja, pa Minushin; Ai na mbante gjallë e ishte lezeti i stërvitjes.
I paharruar qoftë kujtimi i tij!"
Skender Dusha, veteran i aviacionit, bashkëkohës i Minush Karalliut, më dha opinionin e vet, në mënyrë lakonike, por që thotë shumë. Ai tha: "Minush Karalliu ishte, padyshim, më i miri në shërbimin meteorologjik!"
Skender Sherif Dusha, veteran i aviacionit. Në Tiranë, më 19 qershor 2018.
Jam besimplotë se cilindo që mund të pyesja, nga ata që kanë punuar ose që e kanë njohur Minushin, nuk ka si të mos nënvizonte për Të vetëm fjalë të mira. I tillë ishte Ai njeri.
Vajza e tij e madhe, Merlini, e cila ka qëndruar mjaft afër me të Atin dhe ruan kujtime të çmuara për Të, në një takim interviste afatshkurtër saktësoi disa probleme të cilat edhe në arkiva ishte e pamundur të siguroheshin. Me një bashkëpunim më të ngushtë me pjesëtarët e tjerë të familjes së shokut tim, ndoshta ky shkrim do të dilte më i plotësuar, së paku me një fotografi më cilësore të "heroit".
Portreti
Minush Shevqet Karalliu, nuk shquhej për shtatlartësi. Ai ishte i lartë rreth 175 cm. Shtati i tij ishte i drejtë, trup atleti, i lidhur mirë, i rregullt e pa bark. Minushi ushqehej si gjithë të tjerët por nuk ishte hamës. Fakti që kishte trup atleti e muskuloz, nuk kishte të bënte me të ushtruarit të ndonjë sporti apo thjesht me ushtrimin e tij fizik, mbasi kjo nuk zinte shumë vend në agjendën e tij.
Ndoshta ka ndikuar gjeni ose lëvizshmëria e tij në moshë akoma të parritur etj. Minushi ishte mjaft i zgjuar natyralisht dhe me intelekt të zhvilluar, i shkathët e dashamirës. Tiparet e fytyrës i kishte zeshkane, me kokë normale për nga madhësia e forma; me flokë të rënë përpara; me dy sy të zinj e tepër të zgjuar; me vetulla të patheksuara. Flokët e tij ishin me ngjyrë gështenjë, të rënë në pjesën e përparme të kokës. I shkathët në trup e në fjalë; polemizues i rrallë; fjala e tij e këndshme, tërhiqte mjaft njerëz të cilët kënaqeshin me shakatë e tij tërë kripë.
Minushi zotëronte Gjuhën Ruse, para se të shkonte në Bashkimin Sovjetik; Ai fliste dhe këndonte lirshëm dhe në italisht. Kënga e tij ishte e pëlqyeshme dhe përsëritej, nga publiku, pas koncertit.
Figurën e Minushit e zbukuronte shumë zëri i tij i ëmbël e i fuqishëm prej tenori, me timbër që të kënaqte e me shtrirje të gjerë, si dhuratë e Zotit. Ai ishte tepër aktiv në këngë dhe lëvronte të gjitha zhanret. Këngët e tij pëlqeheshin nga dëgjuesit e apasionuar pas muzikës, si në hapësirat sovjetike dhe në ato shqiptare, pas kthimit në Atdhe. Shakatë me kripë, humori i tij thumbues por i ekuilibruar, e zbukuronin, gjithashtu portretin e tij. Minushi u bë shumë i kërkuar mes shokëve për mënyrën e rrëfimit të barcaletave, të cilat i kishte shumë për zemër e i interpretonte me shije artistike.
Portretin e tij e bënte më të bukur dhe thjeshtësia me të cilën ai shfaqej përpara komunitetit ku punonte e ku banonte. Për Minushin ishin të huaja mburrjet, vetëlëvdatat apo atribuimi si i veti i gjësë së tjetrit.
Epilog
Kur numërojmë vlerat e një njeriu që është ndarë nga jeta, zakonisht, me tolerancë e me bujari shtojmë diçka. Natyrisht kur e meritojnë. Si njësi matëse mund të merret kontributi që kanë dhënë në drejtim të progresit dhe qasja ndaj të tjerëve.
Kur një njeri ka jetuar gjatë, kemi çfarë të rreshtojmë e të numërojmë, bëmat e tij. Në rastin tonë, "heroi i rrëfimit", Minush Karalliu vërtet u nda nga jeta parakohe, por, edhe aq sa jetoi, po të qëmtojmë me kujdes, me siguri që do të gjejmë çfarë të numërojmë, kemi çfarë të kujtojmë e me çfarë të krenohemi. Minushi është një rast i veçantë e i papërsëritshëm. Ai, me ndërgjegje braktisi profesionin e inxhinierit mekanik që nisi dhe u fut në hullitë e pilotimit.
Minush Karalliut nuk i eci udha e ajrit, por Ai nuk u dekurajua. Minushi e pa jetën drejt në sy dhe e mori atë siç i erdhi, duke bërë më të mirën e mundshme. Dy vajzat që solli në jetë, në çift me të mirën Lejla, u rritën, u edukuan e u shkolluan, siç donin prindërit e tyre. Zemërgjerësia e Minushit dhe dashamirësia e tij ishin pa anë e pa fund. Ai, në çdo kohë ishte i gatshëm të falte diçka nga vetja. Kënga cilësore e tij dhe rrëfimet gazmore në mjedise të ndryshme, nuk ishin veç disa shfaqje të natyrës së tij humane.
Nxjerrja në pension, sipas ligjit, në një kohë kur Minushi kishte mjaft energji dhe ishte pjekur profesionalisht e mund të jepte akoma shumë në shkencën e meteorologjisë, e ligështoi Minushin e ai shpesh drejtonte pyetjen, i pakënaqur: "Kush dhe përse ma bëri këtë prapësi?" Zemra e tij bujare, karakteri i tij fisnik e i ndjeshëm, më 28 korrik të vitit 2001, nuk i duruan dot më gjatë prapësitë, por plasën. Ky largim i parakohshëm e i papritur i Tij nga jeta, shkaktoi mjaft dhimbje e lot. Ai u përcoll, siç e meritonte për në banesën e fundit, nga një lumë njerëzish, të ardhur nga anë e anës, me dhimbje në zemër e me lot në sy. Varrimi i tij u bë në varrezat publike të Sharres; fjalën e lamtumirës e mbajti kolegu i tij Kastriot Shurdhi.
I paharruar qoftë kujtimi i tij!
Shkroi Niazi Nelaj; shok grupi i Minush Karalliut. Në Tiranë, maj-qershor 2018




Urime! Sa mirë po bëni që të mos humbasin Gurët Xhevahirë që mbajti dhe shkëlqeu Flota Luftarake Ajrore në Shqipëri, Flm i dashur Niazi
Niazi Nelaj faleminderit per kete dhurate shume te bukur. E ke shkruar persosmerisht. Minushi ishte fenomen,shume inteligjent,shume i shkathet per c'do gje.Ishte njeri me shpirt artisti.Ai kendonte me mire se kengetaret e asaj kohe. Ai ishte shume simatik dhe shakaxhi. Me kujtohet,ishim ne kavaleshence per pushime.Ndermjet grupit tone te aviacionit ishin dhe Manushi me Nustret Bilanin ( te dy te dalluar per barcoleta dhe shakara...) Nje dite pas darkes u ulem ne kolltuket e sallen e nderteses kryesore dhe bisedonim per gjera te ndryshme... Nuk me kujtohet kush propozoi qe te behej nje si gare ndermjet te dy humoristave tane...Kushti ishte qe c'do njeri prej tyre te tregonte nje barcolete,pastaj te vazhdonte tjetri me intervale...Kusht ishte se ai qe perseriste nje barcolete dy here humbiste garen... U caktua juria dhe Minushi me Nustretin filluan "ndeshjen"... Ne fund Nustreti humbi sepse perseriti te njejten barcolete...Minushi per shaka tregoi dhe nje tjeter plus... Une e kam kaluar shume mire me Minushin.Kishim respekt te dyanshem per njeri tjetri...Une mund te shkruaj me shume per ate njeri te jashzakonshem dhe te mrekullushem...